ကုလသမဂၢ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား/ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား
အခြင္႔အေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္း
(United Nations Declaration on the Right of Indigenous Pepole)
ကုလသမဂၢ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား(သို႔ )ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအခြင္႔အေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္းကိုႏွစ္ေပါင္း(၂၀)ေက်ာ္မွ် ဌာေနတိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၊ အစိုးရမ်ား၊ ပညာ႐ွင္မ်ားက ပါ၀င္မည္႔အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ပူးေပါင္းေရးသား၍ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ(၁၃)ရက္တြင္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွ သေဘာတူလက္ခံလာသည္အထိ ၀ိုင္း၀န္းႀကိဳးပန္းလုပ္ေဆာင္ခဲ႔ၾကသည္။
ကုလသမဂၢ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား(သို႔ )ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအခြင္႔အေရးဆိုင္ရာ
ေၾကညာစာတမ္း၏ရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား/ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင္႔အေရးမ်ားကို အစိုးရမ်ားမွအသိအမွတ္ျပဳလာေစႏိုင္မည္႔ စံခ်ိန္ စံႏႈန္း မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရန္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါေၾကညာခ်က္သည္ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွ တိုင္းရင္းသား၏ ဘ၀သာယာေရး၊ ဂုဏ္သိကၡာႏွင္႔ ႐ွင္သန္ေနထိုင္ေရးအတြက္ အနိမ္႔ဆံုးလိုအပ္လ်က္႐ွိသည္႕ စံခ်ိန္ စံႏႈန္း မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္သတ္မွတ္ေပးထားခဲ႔ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကုလသမဂၢ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား/ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား အခြင္႔အေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္းကို ေထာက္ခံသည္႔ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသည္ ေၾကညာခ်က္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို
ေဖာ္ထုတ္ေဆာင္႐ြက္ရန္ တာ၀န္႐ွိသည္။ကုလသမဂၢ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား(သို႔ ) ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအခြင္႔အေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္းတြင္ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏
ႏိုင္ငံတကာဆိုင္ရာ လူ႕အခြင္႔အေရးမ်ားကို စာရင္းျပဳစု၍႐ွင္းလင္းျပဌာန္းထားသည္႔
ရည္ညႊန္းစာပိုဒ္(၂၄)ပိုဒ္ႏွင္႔ ေသာ႔ခ်က္အပိုဒ္ခြဲ (၄၆)ခ်က္ ပါ၀င္ပါသည္။
အေရးႀကီးပိုဒ္ခြဲမ်ားကိုထုတ္ႏႈတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။
အပိုဒ္ခြဲ(၃) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ကိုယ္႔ၾကမၼာကို ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးခြင္႔႐ွိသည္။
ဤအခြင္႔အေရးေၾကာင္႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနကို
လြတ္လပ္စြာဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင္႔႐ွိသည္။
ထို႔အျပင္ စီးပြားေရး၊လူမႈေရးယဥ္ေက်းမႈႏွင္႔ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာမ်ားအတြက္လြတ္လပ္စြာ
ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည္။
အပိုဒ္ခြဲ(၁၀) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား(သို႔ ) ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအားယင္းတို႔၏ေျမႏွင္႔
နယ္ေျမေဒသမွ(FPIC) မပါဘဲ အတင္းအဓမၼဖယ္႐ွား၍ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနရာခ်ထားျခင္းမျပဳရ။
F=Free , P = Prior , I = Informed , C = Consent
FPIC = ေကာင္းစြာႀကိဳတင္အသိေပးထားေသာ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏
လြတ္လပ္ေသာဆႏၵျဖင္႔ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသည္႔သေဘာတူညီခ်က္။
အပိုဒ္ခြဲ(၁၁) ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ၊ဥာဏဆိုင္ရာ၊ဘာသာေရးဆိုင္ရာႏွင္႔ ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ စည္းစိမ္ဥစၥာမ်ား
ကို(FPIC) မပါဘဲ ယူေဆာင္သြားျခင္းခံရသည္႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္
တရားမွ်တမႈ႐ွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။
အပိုဒ္ခြဲ(၂၅) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ယင္းတို႔၏ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ပိုင္ဆိုင္ခဲ႔ၾကေသာ
ေနထိုင္အသံုးခ်ခဲ႔ေသာ ေျမမ်ား၊နယ္ေျမေဒသမ်ား၊ သယံဇာတအရင္းအျမစ္မ်ား ၊ေရ၊ပင္လယ္၊ကမ္း႐ုိးတမ္းႏွင္႔ အျခားအရင္းအျမစ္မ်ားတို႔ႏွင္႔ ပတ္သက္ေသာ ကြဲျပားျခားနားသည္႔ ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္ ခြင္႔မ်ားကို ထိန္းသိမ္းပိုင္ခြင္႔ (သို႔) တိုးတက္ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ပိုင္ခြင္႔႐ွိသည္။
အပိုဒ္ခြဲ(၂၆) (၁) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ယင္းတို႔ဘိုးဘြားအစဥ္ဆက္ ပိုင္ဆိုင္ခဲ႔ေသာ
၊ေနထိုင္လာေသာ၊အသံုးျပဳလာေသာ၊(သို႔မဟုတ္)သင္ယူဆည္းပူးလာခဲ႔သည္႔နယ္ေျမမ်ား နယ္ေေျမေဒသမ်ားႏွင္႔သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင္႔ ပတ္သက္၍ အခြင္႔အေရး႐ွိသည္။
(၂) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ အစဥ္အလာပိုင္ဆိုင္မႈအရ (သို႕မဟုတ္) အျခား႐ုိးရာအလုပ္အကိုင္မ်ား(သို႕) အသံုးျပဳေနျခင္းေၾကာင္႔ ပိုင္ဆိုင္ခြင္႔႐ွိသည္။ ထိုနည္းတူစြာပင္ ယင္းတို႔ေလ႔လာဆည္းပူးသင္ယူခဲ႔ၾက ေသာ ေျမမ်ား သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ား နယ္ေေျမေဒသမ်ားအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္စီမံပိုင္ခြင္႔ ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္
လုပ္ေဆာင္ပိုင္ခြင္႔ ၊ အသံုးခ်ပိုင္ခြင္႔ႏွင္႔ ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ခြင္႔တို႔႐ွိသည္။
(၃) အစိုးရမ်ားသည္ ထိုေျမမ်ား ၊ နယ္ေျမေဒသမ်ားႏွင္႔ သယံဇာတ အရင္းျမစ္မ်ားကို ဥပေဒအရတရား၀င္အသိအမွတ္ျပဳ၍ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးရမည္။ ထိုကဲ႔သို႕ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား ႏွင္႔သက္ဆိုင္သည္႔ ေျမယာအသံုးခ်စံနစ္မ်ား ၊ အစဥ္အလာမ်ား ၊ ဓေလ႔ထံုးတမ္းမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာျခင္းျဖင္႔အေကာင္အထည္ေဖာ္သင္႔သည္။
အပိုဒ္ခြဲ(၂၈) ေျမမ်ား ၊ နယ္ေျမေဒသမ်ား၊ သယံဇာတအရင္းအျမစ္မ်ားကို (FPIC) မပါဘဲ သိမ္းယူျခင္း ၊ ယူေဆာင္သြားျခင္း၊ေနထိုင္ျခင္း အသံုးျပဳျခင္း (သို႔) ဖ်က္ဆီးျခင္းတို႔အတြက္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားမွ တရားမွ်တမႈ႐ွိေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ပိုင္ခြင္႔႐ွိသည္။
အပိုဒ္ခြဲ(၂၉) ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမေပၚတြင္ အႏၱရာယ္မ်ားသည္႔ ပစၥည္းမ်ားကို (FPIC) မပါဘဲ သိုေလွာင္ျခင္း (သို႔) စြန္႕ပစ္ျခင္းမျပဳရ။
အပိုဒ္ခြဲ(၃၂) ေျမမ်ား ၊ နယ္ေျမေဒသမ်ား၊ သယံဇာတအရင္းအျမစ္မ်ားကို ထိခိုက္ေစမည္႔ စီမံကိန္းမ်ား အထူးသျဖင္႔ တြင္းထြက္ပစၥည္းမ်ား ေရႏွင္႔ အျခားသယံဇာတ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အတည္ျပဳရန္အတြက္ (FPIC) ကိုႀကိဳတင္ယူရမည္။
မွတ္ခ်က္။ ။ F=Free , P = Prior , I = Informed , C = Consent
FPIC = ေကာင္းစြာႀကိဳတင္အသိေပးထားေသာ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ လြတ္လပ္ေသာဆႏၵျဖင္႔ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသည္႔သေဘာတူညီခ်က္။
Post a Comment